Pełna wersja

Infekcje górnych dróg oddechowych - jakie rodzaje mogą wystąpić?

2020-12-16 09:25

Złe samopoczucie, gorączka, ostry ból gardła - te objawy pojawiają się nie tylko przy anginie ropnej. Zarazki wywołujące infekcje górnych dróg oddechowych to najczęściej wirusy, w dalszej kolejności bakterie i grzyby. Rodzaj zakażenia czasem daje się rozpoznać po samych objawach, ale niezbędne może też okazać się wykonanie testów mikrobiologicznych.

Wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych

Wirusy są wszędzie, każdy ich rodzaj mutuje na drodze ewolucji, stając się coraz bardziej odpornym na mechanizmy obronne żywych organizmów - poza którymi te bezwzględne pasożyty nie mogą się rozmnażać. Jednak nie każdy wirus jest równie zjadliwy, co ebola czy HIV. Wiele z tych, które wywołują infekcje górnych dróg oddechowych, przynoszą łagodne objawy, a niekiedy nawet żadne. Bezobjawowy przebieg infekcji ułatwia rozszerzenie transmisji wirusa, co przekłada się na jego ewolucję i przetrwanie gatunku.

W wielu przypadkach skąpe objawy przynoszą rinowirusy (HRV). To drobnoustroje najczęściej odpowiedzialne za przeziębienie. Wśród nich wyróżnia się aż 160 serotypów, chociaż to najmniejsze wirusy na świecie. Infekcje górnych dróg oddechowych o takim podłożu objawiają się przede wszystkim nieżytem nosa. Poza cieknącym katarem i zatkanym nosem, zakażenie HRV daje objawy w postaci kaszlu, bólu gardła, mięśni i stawów, ogólnego rozbicia oraz złego samopoczucia - choć nie zawsze. Podwyższona aktywność rinowirusów przypada szczególnie na początek września, co wyjaśnia przyczynę kataru u dzieci, które dopiero rozpoczęły rok szkolny czy przedszkolny.

Dla przedszkolaków częstym zagrożeniem są adenowirusy. Dziecko w wieku od sześciu miesięcy do pięciu lat to dla tych zarazków najlepszy cel, przeważnie skutecznie osiągnięty. Zakażenie adenowirusowe objawia się, tak jak większość infekcji górnych dróg oddechowych - bólem gardła, katarem, kaszlem, podniesioną temperaturą, a ponadto także zmianami skórnymi, co jest w tym przypadku objawem typowym. Choroba przeważnie jest znośna, w przeciwieństwie do grypy czy mononukleozy zakaźnej, które również wywołują wirusy!

Mówiąc dziś o infekcjach układu oddechowego, trudno pominąć koronawirusy. Choć większość uwagi poświęca się obecnie szczepowi SARS-CoV-2, warto zaznaczyć, że istnieje siedem różnych koronawirusów, których rezerwuarem jest człowiek. Koronawirusy są odpowiedzialne za około 15-30% infekcji sezonowych o łagodnym lub umiarkowanym przebiegu.

Przebieg infekcji wirusowych, niezależnie od czynnika sprawczego, zawsze jest kwestią indywidualną. To, jak przejdzie się chorobę, zależy od ogólnej kondycji zdrowotnej i możliwości układu immunologicznego. Dlatego o odporność trzeba dbać przez cały rok!

Bakteryjne infekcje górnych dróg oddechowych

Jedną z głównych przyczyn, przez którą zgłaszamy się do lekarza rodzinnego, jest zapalenie gardła i migdałków podniebiennych. Po wizycie wielu z nas często wychodzi z receptą na antybiotyk, jednak nie zawsze to odpowiednia droga leczenia. W 70% zapalenie gardła wywołują wirusy, na które antybiotyki nie działają. Jedynie 30% to zakażenia bakteryjne, w których antybiotykoterapia rzeczywiście pomoże. Bakterie paciorkowca beta-hemolizującego typu A (łac. Streptococcus pyogenes) są bardzo wrażliwe na penicylinę. A ponieważ to właśnie one najczęściej wywołują anginę ropną, można dość łatwo je pokonać. Choroba objawia się wysoką gorączką (38-39°C), powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych i silnym bólem gardła, przez który odechciewa się jeść i pić. Antybiotyk zmniejsza ryzyko powikłań i skraca również zaraźliwość.

Streptococcus pyogenes, jak również bakterie Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis, odpowiadają za inny rodzaj infekcji górnych dróg oddechowych - zapalenie ucha środkowego, co zdarza się szczególnie często u dzieci i jest chorobą niezwykle bolesną.

Zakażenia bakteryjne znacznie rzadziej niż wirusowe są przyczyną tej dolegliwości. Mimo to, często stają się jej następstwem. Jedno z częstszych nadkażeń bakteryjnych - bo tak nazywa się zakażenie wtórne - pojawia się w przebiegu chorób z kręgu krupu. Chodzi o zapalenie krtani, nagłośni i tchawicy, które zwykle wywołują wirusy, a następnie także bakterie.

Grzybicze infekcje górnych dróg oddechowych

Zakażenie grzybicze, czyli kandydoza, najczęściej pojawia się w obrębie jamy ustnej i gardła. Zdarza się również grzybica płuc, jednak ten narząd należy już do dolnego odcinka dróg oddechowych. Kandydoza jamy ustnej może się rozwinąć, infekując gardło i migdałki podniebienne. Choroba ma związek z osłabieniem odporności i zaburzeniem naturalnej flory mikrobiologicznej. Za grzybicę w głównej mierze odpowiadają drożdżaki z rodziny Candida. Zakażenie górnych dróg oddechowych objawia się podwyższoną temperaturą ciała, silnym bólem gardła, tkliwością tkanek, a także charakterystycznym, białym nalotem. W grupie podwyższonego ryzyka są z jednej strony osoby starsze oraz chore na cukrzycę - u nich często rozwija się kandydoza zanikowa ostra i przewlekła, z drugiej natomiast, grzybicą rumieniową zagrożone są małe dzieci, zwłaszcza po antybiotykoterapii.

Kandydozę leczy się przyczynowo. Oprócz leków przeciwgrzybiczych, kluczowe jest również wprowadzenie zmian higienicznych i dietetycznych. Drożdżaki żywią się cukrami prostymi, dlatego najlepiej ograniczyć je w codziennych posiłkach, przynajmniej na czas leczenia i rekonwalescencji. Poza tym istotne jest wspieranie odporności, dotyczy to zresztą wszystkich infekcji, niezależnie od etiologii. Skuteczne wspomaganie układu immunologicznego przyniesie preparat leczniczy z aloesem drzewiastym o działaniu immunomodulującym.

Dowiedz się więcej na stronie: Bioaronsystem.pl

Red.