Czym jest asystencja osobista?
Asystent osobisty wspiera osobę z niepełnosprawnością w codziennych czynnościach - od utrzymania higieny, przez prowadzenie gospodarstwa domowego, po uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Najważniejsze jest to, że wsparcie odbywa się pod kierunkiem samej osoby z niepełnosprawnością, wzmacniając jej autonomię.
Asystencja osobista to nie tylko wsparcie. Jej rola wykracza poza zwykłą pomoc - to narzędzie, które przeciwdziała wykluczeniu społecznemu. To również znakomita alternatywa dla całodobowych instytucji opiekuńczych.
Program "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" w 2025 roku
Obecnie asystencja osobista jest realizowana głównie w ramach resortowego programu Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, finansowanego z Funduszu Solidarnościowego. Jest on skierowany do:
- dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności,
- osób z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności.
Liczba godzin wsparcia zależy od stopnia niepełnosprawności. Przykładowo osobom ze znacznym stopniem i niepełnosprawnością sprzężoną przysługuje 840 godzin, podczas gdy pozostałym - 340 godzin.
Chociaż program jest bezpłatny, jego dostępność różni się w zależności od gminy czy powiatu. Niestety, nie wszędzie samorządy wnioskują o środki, przez co wiele osób z niepełnosprawnościami nie mają możliwości skorzystania z asystencji osobistej. Takie osoby - o ile spełniają kryteria - mogą ubiegać się o świadczenie wspierające.
Nadchodząca zmiana - ustawa o asystencji osobistej
Przełomem ma być wejście w życie ustawy o asystencji osobiste w 2026 r. Przewidziane zmiany obejmują między innymi:
- miesięczne limity godzin - od 30 do nawet 240, zamiast dotychczasowych limitów rocznych,
- większą ciągłość wsparcia - decyzje przyznawane na kilka lat, a nie na rok,
- swobodę wyboru - osoba z niepełnosprawnością będzie mogła wybrać realizatora usługi i samego asystenta,
- profesjonalizację usług - obowiązkowe szkolenia, superwizja i wymagane kwalifikacje dla asystentów,
- centralną rolę ZUS - w finansowaniu, nadzorze i obsłudze systemu teleinformatycznego.
Te rozwiązania mają ograniczyć nierówności i zagwarantować, że asystencja osobista stanie się powszechnym prawem społecznym.