Dlaczego nie można po prostu wyrzucić starych opon?
Opona samochodowa potrzebuje około stu lat, żeby ulec naturalnemu rozkładowi. Mieszanka, z której powstaje, zawiera oleje, żywice, sadzę, krzemionkę oraz stalowy i tekstylny oplot - substancje, które przez dekady przedostają się do gleby i wód gruntowych. Polskie prawo jednoznacznie zakazuje składowania opon na wysypiskach komunalnych oraz wyrzucania ich do zwykłych pojemników na odpady.
Kary nie są symboliczne. Za porzucenie opon w lesie, rowie czy na dzikim wysypisku grozi grzywna sięgająca nawet kilku tysięcy złotych. W skrajnych przypadkach, gdy dochodzi do znacznego zanieczyszczenia środowiska, sprawa może zakończyć się postępowaniem karnym. Lasy w okolicach Biłgoraja, w tym tereny nadleśnictw Józefów i Biłgoraj, są regularnie patrolowane, a fotopułapki coraz częściej rejestrują takie wykroczenia.
Cztery legalne sposoby na pozbycie się zużytych opon
1. Zostaw je w punkcie wymiany
Najprostsze rozwiązanie. Większość zakładów wulkanizacyjnych - zarówno w samym Biłgoraju, jak i w okolicznych miejscowościach takich jak Tarnogród, Frampol czy Józefów - przyjmuje stare opony bezpłatnie, jeśli kupujemy i montujemy u nich nowy komplet. Koszt utylizacji jest wówczas wliczony w cenę usługi. Serwis nie ma jednak ustawowego obowiązku odbioru opon, więc lepiej upewnić się telefonicznie przed wizytą.
Przy samodzielnej wymianie opon wiele zakładów również przyjmie stary komplet, ale za odpłatnością. Stawki za sztukę opony osobowej wynoszą zazwyczaj od kilku do kilkunastu złotych.
2. Oddaj je do PSZOK-u
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych to opcja darmowa, ale z pewnymi ograniczeniami. Każda gmina ustala własne limity - najczęściej spotykany to cztery do ośmiu opon rocznie na gospodarstwo domowe. Mieszkańcy gminy Biłgoraj, miasta Biłgoraj oraz okolicznych gmin powiatu mają dostęp do swoich lokalnych PSZOK-ów. Aktualne adresy, godziny otwarcia i limity najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie urzędu gminy lub miasta - przykładowo gmina Józefów opublikowała w kwietniu nowy harmonogram odbioru odpadów wraz ze zaktualizowanymi godzinami pracy PSZOK-u, różnymi w zależności od pory roku.
PSZOK przyjmuje opony bez felg i bez dodatkowych zanieczyszczeń. To rozwiązanie szczególnie wygodne dla osób, które gromadzą stare opony w garażu od kilku sezonów.
3. Skorzystaj z lokalnych zbiórek odpadów
Samorządy raz lub dwa razy do roku organizują akcje odbioru odpadów wielkogabarytowych, w ramach których przyjmują również opony. Terminy publikowane są na stronach urzędów gmin oraz w lokalnej prasie. Dobra opcja dla osób, które nie chcą samodzielnie wozić opon do PSZOK-u.
4. Zamów odbiór bezpośrednio od firmy recyklingowej
Przy większej ilości opon - na przykład po wymianie dla całej rodziny lub po porządkach w gospodarstwie - można skontaktować się z firmą zajmującą się odzyskiem. Największą organizacją działającą w skali kraju jest Centrum Utylizacji Opon, które dysponuje siecią kontenerów rozsianych po całej Polsce. Szczegółowe informacje o całym procesie, kosztach oraz formalnościach związanych z legalną utylizacją można znaleźć w poradniku "Gdzie oddać stare opony" na 8opon.pl
Co dzieje się z oponami po oddaniu do recyklingu?
Zużyta opona to cenny surowiec wtórny. Po rozdrobnieniu i rozdzieleniu komponentów guma trafia jako granulat do produkcji wycieraczek samochodowych, dywaników, uszczelek i wycieraczek. Wykorzystuje się ją także jako składnik nawierzchni boisk, placów zabaw i ekranów akustycznych. Stalowy oplot przetapiany jest w hutach, a tekstylia bywają dodawane do betonu, poprawiając jego trwałość.
Część opon trafia również do cementowni, gdzie służy jako paliwo alternatywne. Polskie prawo zobowiązuje producentów i importerów opon do odzysku co najmniej siedemdziesięciu pięciu procent wprowadzonego tonażu, z czego minimum piętnaście procent musi zostać poddane recyklingowi materiałowemu.
Czego unikać?
Uwagi wymagają ogłoszenia typu "przyjmę zużyte opony za darmo", publikowane przez osoby prywatne. W teorii brzmi to atrakcyjnie, w praktyce - opony oddane nieuprawnionemu odbiorcy mogą trafić na dzikie wysypisko, a odpowiedzialność może zostać przeniesiona na osobę, która je przekazała. Bezpieczna utylizacja oznacza zawsze potwierdzenie przyjęcia opon przez podmiot z odpowiednimi uprawnieniami - PSZOK, zakład wulkanizacyjny lub licencjonowaną firmę recyklingową.
Pozbycie się starych opon zgodnie z prawem nie jest skomplikowane ani kosztowne. Kierowcy z Biłgoraja i okolic mają do wyboru kilka dróg - od bezpłatnego pozostawienia opon w warsztacie przy okazji wymiany, przez lokalny PSZOK, po zorganizowane akcje gminne. Wybór najwygodniejszego rozwiązania zależy od ilości opon, dostępnego czasu oraz tego, czy kupujemy nowy komplet w tym samym miejscu. Najważniejsze, żeby zużyte ogumienie nie skończyło w lesie ani w kontenerze - ucierpi na tym i środowisko, i portfel.