"Chłopcy z lasu" - ogólnopolska premiera filmu w BCK

"Chłopcy z lasu" to film opowiadający o życiu w partyzantce oraz tragicznym finale zmagań partyzantów AK Obwodu Biłgoraj z okupantem. Atrakcyjność filmu polega na odkryciu nieznanego epizodu bohaterskiej walki partyzantów w jednej z największych i najtragiczniejszych walk partyzanckich podczas II wojny - bitwie pod Osuchami. Symboliczny wymiar tej walki, jest porównywalny do takich miejsc jak Monte Cassino, czy cmentarz Orląt Lwowskich i powinno znaleźć miejsce w zbiorowej pamięci Polaków.

Film wyszedł spod ręki Wiesława Palucha, reżysera związanego z Biłgorajem, który ma już swoim koncie "Fotografa partyzantów". Za zdjęcia odpowiedzialny był Mirosław Basaj, a za montaż Piotr Gliński. Producentami są Wiesław Paluch oraz Tadeusz Pisarczyk.

- W czasie II wojny w Puszczy Solskiej, w biłgorajskim obwodzie AK, stacjonowało wiele oddziałów partyzanckich, m.in. Konrada Bartoszewskiego "Wira" i Józefa Steglińskiego "Corda. W ciągu kliku lat odnalazłem i nagrałem ok. 9 godzin wywiadów z ostatnimi żyjącymi partyzantami z oddziałów "Corda" i "Wira oraz z dowódcą oddziału rejonu Józefów Czesławem Mużaczem. Są to świadkowie i uczestnicy wielu dramatycznych i historycznych zdarzeń rozgrywających się podczas wojny na tamtym terenie. Materiały te są unikatowe i bezcenne - mówi reżyser Wiesław Paluch.

W filmie wystąpili: Grupa Rekonstukcji Historycznej "Wir"z Biłgoraja, SRH 24 Jarosławska Dywizja Piechoty - Garnizonu Jarosław, Grupa Rekonstukcji Historycznej "Ostheer" i Grupa Rekonstukcji Historycznej "Othala".

Ogólnopolska premiera produkcji odbyła się w sobotnie popołudnie, 19 marca, w Biłgorajskim Centrum Kultury. Na widowni zasiedli partyzanci, którzy wystąpili w filmie: Roman Kiciński oraz Stanisław Mazur, nie zabrakło dzieci nieżyjących partyzantów, pozostałych bohaterów.

Bohaterowie filmu byli uczestnikami tzw. bitwy pod Osuchami. W czerwcu 1944 roku, wycofująca się z frontu wschodniego armia niemiecka okrążyła oddziały partyzanckie stacjonujące w lasach Puszczy Solskiej. Około tysiąca partyzantów stanęło naprzeciw 30 000 armii niemieckiej ze wsparciem lotniczym i artyleryjskim (tak wielkich sił do walki z partyzantami nigdzie w Polsce nie użyto przez cały okres okupacji). Przeżyło około 200 partyzantów. W świadomości Polaków ta ważna bitwa nie istnieje. Nie uczono o niej w szkołach, a partyzanci którzy przeżyli byli prześladowani przez NKWD i UB.

O swoich wojennych przeżyciach opowiadali:

Roman Kiciński ps. "Orkan" - ur. w 1925r., żołnierz leśnego oddziału "Corda". We wrześniu 1944 zbiegł z Biłgoraja przed aresztowaniem NKWD. Najpierw ukrywał się u rodziny, potem na Ziemiach Zachodnich w Jeleniej Górze. Za działalność w AK był usunięty ze Szkoły Podchorążych Pilotażu w Dęblinie w 1948, a w 1960 relegowany z III roku Budownictwa Politechniki Łódzkiej. Mieszka w Łodzi.

Stanisław Mazur ps. "Wrzos" - (urodził się 26 kwietnia 1925 roku w Biłgoraju). Łącznik AK komendy obwodu Biłgoraj. Był łącznikiem z oddziałami partyzanckim stacjonującymi w Puszczy Solskiej, m.in. z oddziałem "Corda". Dostarczał pocztę do rejonów Armii Krajowej, m.in. w Krzeszowie, Frampolu, Tarnogrodzie. oraz meldunki i leki ze szpitala w Biłgoraju. Z czasem został także wywiadowcą.

Czesław Mużacz ps. "Selim" - (ur. w 1915 r., zm w 2014r.) był ostatnim żyjącym dowódcą oddziału partyzanckiego z tamtego rejonu. Był komendantem Rejonu AK Józefów pow. Biłgorajski, instruktorem Kursu Młodszych Dowódców Piechoty dowodzonego przez "Wira". Przeprowadził szereg akcji zbrojnych, m.in. odbicie "Wira" Konrada Bartoszewskiego z posterunku żandarmerii w Józefowie. Odbił także aresztowanych z więzienia gestapo w Biłgoraju, m.in. Marię Piasecką "Żar", która później została jego żoną. W bitwie pod Osuchami ze swoim oddziałem przebił się z okrążenia z niewielkimi stratami.

Henryk Nowicki ps. "Orzeł" - (ur. w 1924 r., zm w 2014). Należał do oddziału AK por. Edwarda Błaszczaka "Groma". Brał udział m. in. w akcjach dywersyjno - bojowych przeprowadzanych przez oddział "Wira": udana akcja rozbicia policji ukraińsko - niemieckiej w Łukowej, rozbicie posterunku w Józefowie, uszkodzenie mostu kolejowego w Nowinach. Pod Osuchami walczył w oddziale "Kaliny".

Stanisław Skubis ps. "Hel" - (ur. w 1927 r. zamieszkały w Smólsku Dużym). Żołnierz leśnego oddziału AK ppor. Józefa Steglińskiego ps. "Cord", gdzie otrzymał podstawowe przeszkolenie wojskowe. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych na urzędy, tartaki, nadleśnictwa, magazyny i sklepy administrowane przez okupanta. Uczestniczył w "polowaniu" na zastępcę szefa gestapo w Biłgoraju, Colba, winnego zabójstw tysięcy ludzi.

Marian Witkowski ps. "Witek" - (ur. w 1923, zm. 2012 ). Był żołnierzem oddziału AK por. Edwarda Błaszczaka "Groma". W oddziale "Wira" znalazł się wiosną 1944r. i został przydzielony do ochrony szpitala leśnego. Uczestniczył w zakładaniu min przyciskowych i elektrycznych we wsi Tereszpol. Brał również udział w minowaniu drogi Aleksandrów - Józefów i zniszczeniu mostu. W czerwcu 1944 r. walczył w lasach Puszczy Solskiej w zgrupowaniu "Kaliny". Z okrążenia przebił się pod Osuchami z oddziałem "Wira".