Nowe nazwy ulic na 100-lecie odzyskania niepodległości

Niepodległa, Piłsudski i standardy władz Józefowa
Na pomniku poświęconym pamięci bohaterów Powstania Styczniowego i okresu II wojny światowej, Józefowskie władze postawiły drugi pomnik, naturalnych rozmiarów postać Marszałka Józefa Piłsudskiego. Uroczyste obchodzenie rocznic czy też budowa pomników upamiętniających ważne wydarzenia czy też zasłużone osoby powinna łączyć wszystkich mieszkańców. Niestety, inicjatywa władz Józefowa tj. Burmistrza Józefowa i Przewodniczącego Rady Miejskiej w Józefowie podzieliła mieszkańców. Z treści artykułów, które ukazały się w lokalnej prasie na zlecenie władz Józefowa, wynika, że poprzez budowę pomnika mieszkańcy mieli „godnie uczcić 100-lecie niepodległości”. Niestety, słowa „godnie” i „mieszkańcy” są słowami kluczowymi dla rozstrzygnięcia sposobu postępowania władz Józefowa, wobec mieszkańców Gminy i reprezentujących ich radnych.
Godne upamiętnienie wydarzeń, czy też osób zasłużonych wymaga rozwagi, poszanowania ogólnie przyjętych zasad i budowania płaszczyzny porozumienia i współodpowiedzialności za powstające upamiętnienie. Władzom gminy powinno zależeć na zaangażowaniu jak największej ilości osób w działania zmierzające do upamiętnienia. Najlepszym sposobem zaangażowania mieszkańców w proces odbudowy czy też budowy upamiętnień/pomników jest powołanie społecznego komitetu dedykowanego planowanemu przedsięwzięciu. Sprawą nie mniej istotną jest przeprowadzenie zbiórki publicznej. Działania te mają na celu aktywizacje lokalnej społeczności i umożliwiają mieszkańcom wzięcie bezpośredniego udziału w działaniach. Z treści artykułu wynika, że wszelkie standardy zostały zachowane. Niestety, wiele w nim przekłamań, czy też mówiąc wprost, informacji nie prawdziwych.
W celu dalszych rozważań, należy przypomnieć fragment traktujący o pomniku Marszałka Józefa Piłsudskiego. „W czasach powojennych w centrum miasta, gdzie obecnie znajduje się parking, stało popiersie marszałka Piłsudskiego i część środowisk kombatanckich zabiegała o jego przywrócenie. Rada miejska uznała, że bardziej godnym sposobem uczczenia tej ważnej postaci będzie nazwanie rynku imieniem Józefa Piłsudskiego. Jego postać naturalnej wielkości ma być także wkomponowana w istniejący pomnik, poświęcony Powstańcom Styczniowym i ofiarom II wojny światowej, który znajduje się w centrum miasta”.
Z treści artykułu można odnieść wrażenie, że w czasach powojennych, czyli po II wojnie światowej powstał pomnik Józefa Piłsudskiego, a przecież pomnik powstał w czasie II Rzeczpospolitej, a po II wojnie światowej został zniszczony przez władze komunistyczne. Pomnik ku czci Józefa Piłsudskiego powstał w czynie społecznym społeczności Józefowa. To przed nim odbywały się liczne wiece i manifestacje patriotyczne. Podobno, najhuczniej obchodzono dzień imienin Marszałka, gdyż dzień ten był również dniem imienin Józefowa i odbywał się doroczny odpust. I tu trzeba zauważyć fakt, iż pomnik Piłsudskiego przetrwał pięcioletnią niemiecką okupację, niestety komunistycznej nie przetrwał. Już w 1948 roku za pomocą spychacza, nowa komunistyczna władza zburzyła pomnik. Po zniszczeniu pomnika, w miejscu w którym stał, mieszkańcy często składali kwiaty, aby to uniemożliwić postawiono w tym miejscu drewnianą „szopę”, w której zorganizowano księgarnię. Dalej czytamy, iż pomnikiem było popiersie. I tu dziwi, wręcz niebywała niewiedza władz Józefowa. Pomnik Marszałka miał przecież postać ostrosłupa z ryngrafem. Jak można przystępować do odbudowy upamiętnienia, nie zapoznając się z jego pierwotna formą architektoniczną. Teraz przejdźmy do ostatniej części zdania, która mówi o inicjatywie środowisk kombatanckich zmierzających do przywrócenia pomnika Marszałka. I znów, trzeba pogratulować władzom Józefowa, tym razem szybkości działań. Faktem jest, że miejscowi kombatanci AK zabiegali o odbudowę pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego i nadanie nazwy ulicy w Józefowie im. Józefa Piłsudskiego, ale działo się to na przełomie 1991 i 1992 roku. Niestety, ówczesny a i obecny Burmistrz Józefowa w jednej osobie, nie uważał za stosowne podjąć inicjatywy. W piśmie z roku 1992 czytany, iż sprawy będą rozpatrywane w przyszłości. I stało się, po 26 latach, będzie pomnik i ulica Józefa Piłsudskiego w Józefowie. Niestety żaden kombatant nie dożył tej chwili, wszyscy odeszli na wieczna wartę.
Przejdźmy do analizy kolejnego zdania, mówiącego o decyzji Rady Miejskiej o „bardziej godnym sposobie uczczenia Józefa Piłsudskiego”. Rada Miejska w Józefowie nie wypowiadała się na temat odstąpienia od odbudowy pomnika Józefa Piłsudskiego i budowy pomnika w formie postaci naturalnej wielkości, ustawionej na istniejącym pomniku. Zarówno konsultacje społeczne, jak też uchwałę w sprawie lokalizacji pomnika „przepchnięto przez obrady rady” z naruszeniem terminów określonych w uchwale w sprawie Statutu Gminy, jak i w sprawie konsultacji społecznych, tym samym naruszono zapisy ustawy o samorządzie gminnym. W związku z naruszeniami uchwał, Radni Rady Miejskiej w Józefowie chcieli odbyć dyskusję na sesji Rady Miejskiej, niestety, Przewodniczący Rady Miejskiej stwierdził, że dyskusji nie będzie. Powód, wyboru formy rzeźbiarskiej pomnika, jak i jego zamówienia dokonano przed sesją Rady Miejskiej, a nawet przed ogłoszeniem konsultacji społecznych w sprawie lokalizacji pomnika. Wykonanie pomnika zlecono miejscowemu rzeźbiarzowi za kwotę 10 tyś zł. Już w dniu 26 czerwca 2018 r. w trakcie wspólnego posiedzenia komisji Rady Miejskiej, Przewodniczący Rady pokazał radnym zdjęcie w telefonie komórkowym z wykonanym pomnikiem.
Teraz przejdźmy do ostatniego zdania, mówiącego o wkomponowaniu postaci w istniejący pomnik. Niczego nie wkomponowano, postać Marszałka ma stać na obecnie istniejącym pomniku. Warto dodać, że kilkanaście metrów od miejsca, gdzie ma stanąć postać Marszałka, stoją dziś rzeźby z kamienia tj. ryba, niedźwiedź, żubr itp. Tym samym władze gminy zapewniły Marszałkowi doborowe towarzystwo. A przecież, można było normalnie, tak jak to jest powszechnie praktykowane ogłosić konkurs na projekt rzeźbiarsko – architektoniczny pomnika. Otrzymane projekty poddać konsultacjom społecznym, aby umożliwić mieszkańcom Gminy podjęcie decyzji o formie i miejscu ustawienia pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. Na zakończenie, należy się zastanowić dlaczego podjęto te wszystkie starania a w zasadzie dlaczego nie zrobiono nic, aby umożliwić mieszkańcom prawdziwy udział w procesie upamiętnienia Marszałka. Odpowiedź może być tylko jedna, to Burmistrz i Przewodniczący Rady Józefowa chcą być jedynymi autorami upamiętnienia, to im mieszkańcy powinni być wdzięczni, a może marzą się im ich własne pomniki.

Andrzej Wojtyło - Radny Rady Miejskiej w Józefowie