REKLAMA
Pełna wersja
SZARAJÓWKA
2023.12.01 08:34 | aktualizacja: 2023.12.01 08:36

Znalezisko sprzed 4 tys. lat w powiecie

Tym razem do zamojskiej delegatury WUOZ Lublin trafiły znaleziska dwóch zabytków archeologicznych: siekierki krzemiennej z Szarajówki oraz fragmentu toporka kamiennego z Dereźni Solskiej. Oba zabytki archeologiczne były konsultowane z prof. dr hab. Jerzym Liberą z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie, w celu określenia ich chronologii, typologii i przynależności kulturowej.
Znalezisko sprzed 4 tys. lat w powiecie

Siekierka krzemienna z Szarajówki (fot. nr 1, 2 i 3) została przekazana przez Mariusza Buczko, który aktualnie mieszka w Gliwicach. W czasie pobytu w domu rodzinnym w Chmielku, otrzymał od babci siekierkę krzemienną, aby przekazać ją do Muzeum w Biłgoraju. Siekierka - wg relacji - została znaleziona prze babcię ponad 50 lat temu, na polach wsi Szarajówka.

Oględziny zabytku wskazują, że jest to czworościenna siekiera wykonana z krzemienia wołyńskiego, posiadającego szarą barwę z różnymi jej odcieniami, o powierzchni już nieco spatynowanej i przybierającej odcień brązowawy, co sprawia wrażenie, że jest to krzemień pasiasty. Wszystkie powierzchnie siekiery są bardzo starannie wygładzone. Długość siekiery wynosi ok. 11 cm, jej maksymalną grubość można ocenić na 1,4 cm, natomiast szerokość łukowatego ostrza dochodzi do ok. 3,6 cm. W obrysie płaszczyznowym posiada zarys trapezowaty, w przekroju podłużnym jest lekko klinowata, a poprzecznym prostokątna.

Z analizy porównawczej typologii siekier wynika, że jest to narzędzie wykonane przez schyłkowo-neolityczną ludność kultury amfor kulistych, w trzeciej fazie rozwojowej tej kultury i może być datowane na połowę 3 tysiąclecia przed naszą erą, czyli na ok. 2600-2400 lat p.n.e.

Znaleziska siekier kultury amfor kulistych na terenie naszego województwa są bardzo rzadkie. Generalnie pochodzą z obiektów grobowych, a niekiedy są typowymi znaleziskami luźnymi, nie powiązanymi z żadnymi obiektami. Odkrywane były przeważnie we wschodniej części naszego województwa oraz na terenie Wołynia i Podola w Ukrainie. Pojawienie się tego typu zabytków w okolicach Biłgoraja jest pewną sensacją, pozwalającą sądzić, że ludność kultury amfor kulistych penetrowała znacznie większe obszary niż sądziliśmy dotychczas.

Drugie znalezisko (fot. nr 4, 5, 6) to częściowo zachowany nietypowy toporek kamienny z Dereźni Solskiej. Został znaleziony przez Michała Kańkowskiego na własnym polu i przekazany do urzędu konserwatorskiego w Zamościu.

Zachowana długość toporka to 7,3 cm. Pierwotnie był znacznie większy i mógł sięgać do 12-14 cm, ale został przełamany na wysokości otworu na stylisko, które prawdopodobnie znajdowało się w połowie jego długości, a ślad po pierwotnym otworze jest widoczny w miejscu przełamania. Maksymalna grubość i szerokość toporka to 2,5 cm, co powoduje, że jego przekrój poprzeczny jest kwadratowy, natomiast profil wzdłużny jest wrzecionowaty, wyraźnie zwężający się do ostrza, a samo ostrze jest dość wąskie, lekko wypukłe. Całość narzędzia jest starannie wygładzona. Na jego górnej powierzchni widoczny jest ponadto ślad po próbie wtórnego wykonania otworu na stylisko, poniżej miejsca przełamania.

Analiza typologiczna toporka jest bardzo trudna ze względu na jego fragmentaryczne zachowanie. Najprawdopodobniej może to być wtórnie przerabiany toporek, który należy łączyć z ludnością kultury pucharów lejkowatych, a ściślej z tzw. typem "Y" toporków wyróżnianych w tej kulturze i datowanych na 4 lub 3 tysiąclecie przed naszą erą. Niestety rzecz nie jest pewna, albowiem okazy o tak wąskim ostrzu wykazywane są także w inwentarzach kultur neolitycznych z południa Europy oraz w epoce brązu, a nawet w kulturze łużyckiej. Niestety nie ma na razie pewnych znalezisk z zespołów zwartych, aby dokonać właściwego porównania.

Odkrycie kolejnych zabytków archeologicznych na terenie powiatu biłgorajskiego świadczy, że teren ten nie był typową pustką osadniczą w pradziejach, jak dotychczas zakładali archeolodzy, ale rozwijało się tu również osadnictwo, którego intensywność dopiero zaczynamy rozpoznawać.

Odkryte zabytki zostaną przekazane do Muzeum w Biłgoraju, po wykonaniu analiz traseologicznych.

WKZ Lublin/red.
WKZ Lublin/red. dodany 1 grudnia 2023
 
Odsłon: 8957

Czytaj podobne

Waszym zdaniem (0)

Brak wpisów, Twój komentarz może byc pierwszy.
Zgodnie z ustawą o świadczeniu usług droga elektroniczna art 14 i 15 (Podmiot, który świadczy usługi określone w art. 12-14, nie jest obowiązany do sprawdzania przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych) wydawca portalu bilgorajska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wypowiedzi zamieszczanych przez użytkowników Forum. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
Przy komentarzu niezarejestrowanego użytkownika będzie widoczny jego ZAKODOWANY adres IP. Zaloguj/Zarejestruj się.
w środę, godzina 13:28 Biłgoraj
Burmistrz nagrodził sportowców, artystów i społeczników [LISTA WYRÓŻNIONYCH]
W środę 21 lutego zorganizowano Podsumowanie roku w kulturze, sporcie i działalności społecznej. Wydarzenie odbyło się w Biłgorajskim Centrum Kultury. Burmistrz miasta nagrodził najlepszych sportowców, trenerów i działaczy sportowych, ale też artystów, twórców i animatorów kultury.
w sobotę, godzina 08:25 Obsza
Akcyza do zwrotu
w sobotę, godzina 09:21 Biłgoraj
Wilki w okolicy Biłgoraja
13 lutego 2024 Biłgoraj
Bal ósmych klas
Od belgijki uczniowie ostatnich klas Szkoły Podstawowej nr 1 w Biłgoraju rozpoczęli swój bal ósmoklasisty. Wydarzenie odbyło się we wtorkowe popołudnie 13 lutego, w sali gimnastycznej.
w sobotę, godzina 16:18 Biłgoraj
Tłumy na treningu z trzykrotnym mistrzem świata
w niedzielę, godzina 12:40 Borowiec
Ogień strawił poddasze
15 lutego 2024 Lubelszczyzna
Mrożone maliny i koncentrat pomidorowy z Ukrainy zatrzymane na granicy
Maliny nafaszerowane plastikiem i koncentrat pomidorowy o obniżonej kwasowości - te produkty nie dotrą do polskich konsumentów. Transport został zatrzymany na granicy z Ukrainą. Jak zapewnia wojewoda lubelski kontrole na granicy pracują przez całą dobę i sprawdzają jakość każdej przesyłki wjeżdżającej do kraju.
17 lutego 2024 Józefów
Zmiana na stanowisku nadleśniczego
w sobotę, godzina 12:58 Powiat
Fundusze Europejskie dla przedsiębiorców z powiatu
w niedzielę, godzina 22:58 Długi Kąt
Śmiertelny wypadek na drodze wojewódzkiej
W niedzielny wieczór 25 lutego na drodze wojewódzkiej nr 853 doszło do potrącenia pieszego. Mimo podjętej reanimacji nie udało się uratować poszkodowanej osoby.
w niedzielę, godzina 08:48 Goraj
Spotkanie ws. budowy światłowodu
w czwartek, godzina 12:13 Lubelszczyzna
Nagrody dla sołtysów
w czwartek, godzina 09:55 Powiat
Orlen będzie szukać gazu w powiecie
W marcu na terenie powiatu biłgorajskiego mają rozpocząć się prace geofizyczne, które mają na celu zbadanie struktur geologicznych związanych z występowaniem złóż węglowodorów. Badania na zlecenie Grupy ORLEN przeprowadzi Geofizyka Toruń S.A.
18 lutego 2024 Gmina Turobin
11 chętnych na przebudowę dawnej drogi wojewódzkiej
we wtorek, godzina 11:46 Region
Utrudnienia na DK nr 74. Trwa strajk rolników
w niedzielę, godzina 11:07 Gmina Biłgoraj
Gmina szuka trzech dyrektorów
Urząd Gminy w Biłgoraju ogłosił konkursy na stanowiska dyrektorów Szkół Podstawowych w Dereźni Solskiej, Hedwiżynie i Korytkowie Dużym. Jakie wymagania muszą spełnić osoby, które pokierują placówkami?
w niedzielę, godzina 21:19 Biłgoraj
Spotkanie z twórcami filmu "Chłopaki"
w sobotę, godzina 12:47 Biłgoraj
"Trójka" prezentuje mocne strony
w piątek, godzina 17:42 Biłgoraj
Ogłoszono przetarg na remont zabytkowego mostu
Władze powiatu biłgorajskiego ogłosiły przetarg na roboty budowlane na zabytkowym moście w ciągu ulicy Lubelskiej w Biłgoraju.
w niedzielę, godzina 11:16 Kraj
Policja kontroluje
w środę, godzina 08:14 Powiat
Bez prądu w 13 miejscowościach
Wszelkie prawa zastrzeżone bilgorajska.pl
Pełna wersja
Polityka Prywatności RODO Kontakt
Fotowoltaika