Kościół w Goraju odzyskuje dawny blask

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła, zaprojektowany przez architekta Fryderyka Gisgesa, jest przykładem barokowego kościoła parafialnego z drugiej połowy XVIII wieku, charakterystycznego dla lokalnego mecenatu. Świątynia zachowała wiele elementów wyposażenia z epoki.

Parafia w Goraju została erygowana w 1379 roku, co najpewniej zbiegło się z nadaniem praw miejskich. Pierwszy drewniany kościół ufundowany przez Dymitra z Goraja, ówczesnego właściciela wsi i podskarbiego koronnego, uległ zniszczeniu wskutek pożaru. Podobny los spotkał dwie kolejne drewniane świątynie. Na początku XVI wieku Goraj przeszedł w ręce Mikołaja Firleja, a pod koniec tego stulecia został zakupiony przez Jana Zamoyskiego i włączony do Ordynacji Zamojskiej.

Obecny kościół, wzniesiony w latach 1779-1782 z inicjatywy ks. Baltazara Dulewskiego, ówczesnego proboszcza i profesora Akademii Zamojskiej, zachował się bez większych zmian. Przeprowadzano jednak liczne remonty, m.in. po pożarach w 1795 i 1923 roku. W XIX wieku odnowiono więźbę dachową i zastąpiono pokrycie gontowe blachą. Po II wojnie światowej zbudowano nową sygnaturkę, a w 1964 roku odnowiono wnętrze i elewacje.

Od 2023 roku prowadzone są prace konserwatorskie i restauratorskie mające na celu przywrócenie historycznej estetyki elewacji. W drugiej połowie XX wieku kościół pokryto tynkiem typu "baranek" z zaprawy cementowo-wapiennej, co zniekształciło pierwotny wygląd budynku. Głównym celem obecnych działań jest usunięcie tej wtórnej warstwy, wykonanie nowych, gładkich tynków wapiennych oraz pomalowanie elewacji w uzgodnionej kolorystyce. Niestety, pod cementowym tynkiem nie zachowały się ślady oryginalnej kolorystyki ścian ani detali architektonicznych.

Z głównych drzwi wejściowych usunięto stare, łuszczące się warstwy farby olejnej, a drewniane skrzydła pozostawiono w naturalnej kolorystyce. W 2023 roku odnowiono elewację północną, a w 2024 roku prace objęły elewację frontową i południową. Wymieniono także orynnowanie i obróbki blacharskie, stosując blachę miedzianą.

Parafia planuje kontynuację prac w 2025 roku, obejmujących wschodnią część kościoła wraz z zakrystią.